Muốn đạt chuẩn khả năng CNTT phải biết ngừa bệnh tâm thần do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham dự trực tiếp hoặc có liên hệ đến hoạt động đánh giá kỹ năng dùng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản, các cá nhân phải đáp ứng rất nhiều đề nghị tưởng dễ nhưng không mấy người thực hiện được đầy đủ. Đáng chú ý là phải có hiểu biết về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sử dụng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật thông thường liên hệ đến việc dùng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, tâm thần và cách ngừa. Biết các lề luật an toàn khi sử dụng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (tỉ dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích tấc bàn ghế và sắp đặt vị trí bàn ghế, thiết bị hiệp với bản thân. Biết cách chọn phong độ làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn dùng. Biết cách thiết lập các chọn lựa tằn tiện năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, phần nhiều cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan Nhà nước hiện nay không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông tin cơ bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, đảm bảo an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách dùng mật khẩu tốt (không san sớt mật khẩu, thay đổi ngay, chọn mật khẩu có độ dài phù hợp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách đề phòng khi giao tiếp trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân chủ nghĩa, hạn chế gửi thông báo cá nhân, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư giả mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn ăn cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa dụng cụ lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan yếu của việc sao lưu dữ liệu dự phòng. Mặt khác, cá nhân muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận mặt một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) sử dụng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định cơ bản về luật pháp của Việt Nam liên can đến quyền bảo vệ dữ liệu, nghĩa vụ quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, đa số các cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan quốc gia hiện nay không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT căn bản, dùng máy tính cơ bản, Xử lý văn bản căn bản, dùng bảng tính căn bản, sử dụng trình chiếu cơ bản, dùng Internet căn bản. Còn chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, dùng bảng tính nâng cao, sử dụng trình chiếu nâng cao, sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông tin điện tử, An toàn, bảo mật thông tin, sử dụng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân chủ nghĩa đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản phải đáp ứng đề nghị của hết thảy 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản, song song đáp ứng yêu cầu của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.